Kıdem tazminatı kimlere ödenir?
Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermiş işçiler kıdem tazminatına hak kazanır. İşverenin haklı bir neden olmaksızın işten çıkarması, işçinin haklı nedenle fesih yapması, emeklilik, askerlik ve kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması bu hallerin başlıcalarıdır. Kendi isteğiyle istifa eden işçi ise kural olarak tazminat alamaz.
Hesaplama mantığı
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarında tazminat ödenir; yıldan artan süreler için oranlama yapılır. Brüt ücrete düzenli olarak ödenen yol, yemek, prim gibi süreklilik arz eden ödemeler de eklenir. Hesaplanan günlük brüt ücret, devletin her dönem belirlediği kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tazminattan yalnızca damga vergisi kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
Kıdem tazminatı = Giydirilmiş brüt aylık ücret × Toplam çalışma süresi (yıl)
Örneğin giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve 6 yıl 6 ay çalışan bir işçinin tazminatı 40.000 × 6,5 = 260.000 TL olur (tavan aşılmadığı varsayımıyla). Bu tutardan damga vergisi düşülerek net tutara ulaşılır.
İhbar tazminatı ile karıştırmayın
İhbar tazminatı, bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihlerde ödenir ve kıdemden ayrı bir haktır. Süreler çalışma süresine göre 2 ile 8 hafta arasında değişir. İki tazminat aynı fesihte birlikte doğabilir.