Param Neden İçeride? DSO (Alacak Tahsil Süresi) Gerçeği

# Param Neden İçeride? DSO (Alacak Tahsil Süresi) Gerçeği Satış yaptınız, faturayı kestiniz, malı teslim ettiniz — ama para hâlâ kasada değil. İşte bu "içerideki para"nın ölçüsü DSO'dur (Days Sales Outstanding — Alacak Tahsil Süresi). Bu rehberde DSO'nun ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve nasıl düşürüleceğini gerçek örneklerle anlatıyoruz. ## DSO Nedir? DSO, satışın tahsilata dönüşmesinin ortalama kaç gün sürdüğünü gösterir. DSO'nuz 75 günse, yaptığınız satışların parasını ortalama 75 gün sonra alıyorsunuz demektir. Bu süre boyunca o para sizin değil, müşterinizin kasasında çalışır. ## DSO Nasıl Hesaplanır? En yaygın formül: ``` DSO = (Dönem Sonu Alacak Bakiyesi / Dönem Satışları) × Dönem Gün Sayısı ``` **Örnek:** Aylık satışı 3.000.000 ₺ olan bir şirketin ay sonu açık alacak bakiyesi 4.500.000 ₺ olsun: ``` DSO = (4.500.000 / 3.000.000) × 30 = 45 gün ``` Yani şirket, sattığı malın parasını ortalama 45 günde tahsil ediyor. ## DSO ile Ortalama Vade (AWO) Farkı İkisi sık karıştırılır: - **AWO (Ağırlıklı Ortalama Vade):** Sizin verdiğiniz vadelerin ortalaması — sözleşmedeki hedef. - **DSO:** Gerçekte tahsilatın kaç gün sürdüğü — sahadaki gerçek. AWO'nuz 45 gün, DSO'nuz 70 günse müşterileriniz faturaları ortalama **25 gün geç** ödüyor demektir. Bu fark, tahsilat disiplininizin karne notudur. ## DSO Neden Yükselir? 1. **Vadesi geçen faturalara müdahale edilmemesi** — hatırlatma yoksa ödeme de yoktur. 2. **Büyük müşterilere kontrolsüz vade açılması** — satış baskısı vadeyi uzatır. 3. **İtirazlı faturaların sürüncemede kalması** — bir irsaliye uyuşmazlığı faturayı aylarca bekletebilir. 4. **Kısmi ödemelerin takip edilememesi** — kalan bakiye unutulur. 5. **Çek/senet vadelerinin alacak bakiyesine karışması** — vadeli çek, tahsil edilmiş para değildir. ## DSO'yu Düşürmenin 6 Yolu 1. **Vade günü otomatik hatırlatma kurun.** Vade gelmeden 3 gün önce nazik bir hatırlatma, tahsilatı belirgin hızlandırır. 2. **Erken ödeme iskontosu teklif edin.** "10 günde öderseniz %1 iskonto" çoğu müşteri için caziptir. 3. **Gecikme faizini sözleşmeye yazın ve uygulayın.** Uygulanmayan faiz maddesi caydırıcı değildir. 4. **Risk limiti koyun.** Açık bakiyesi limitini aşan müşteriye yeni sevkiyat durur. 5. **Haftalık yaşlandırma raporu okuyun.** 30-60-90 gün dilimlerindeki şişmeyi erken yakalarsınız. 6. **İtirazları 48 saatte kapatın.** İtirazlı fatura, ödenmeyen faturadır. ## DSO'nun Nakit Akışına Etkisi Aylık 3 milyon ₺ satış yapan şirkette DSO'nun 45 günden 60 güne çıkması, kasada sürekli **1,5 milyon ₺ daha az para** olması demektir. Bu para çoğu zaman banka kredisiyle kapatılır — yani yükselen DSO doğrudan faiz gideri olarak bilançonuza yazar. ## Özet DSO, satış ile kasa arasındaki mesafedir. Ölçmediğiniz süreyi yönetemezsiniz. Ücretsiz [DSO hesaplama aracımızla](/araclar/dso-hesaplama) kendi tahsilat sürenizi hemen hesaplayabilir, Alacak Pusulası ile her müşterinizin DSO'sunu otomatik takip edebilirsiniz.