İlaç ve Sağlık Sektöründe Vade ve Cari Takip: Eczane, Depo ve Hastane Dengesi

Sağlık sektörü, alacak yönetimi açısından Türkiye''nin en özel yapılarından birine sahiptir. Kamu alımları, SGK geri ödemeleri, ıskonto sistemleri ve çok katmanlı dağıtım zinciri (üretici → depo → eczane/hastane) vadeleri 90-180 güne kadar uzatabilir. Bu yazıda sektörün cari takip kurallarını inceliyoruz. Sektörün Yapısı: Kim Kime Borçlanır? - İlaç depoları eczanelere 30-60 gün vadeyle satar; eczanelerin tahsilatı büyük ölçüde SGK geri ödeme takvimine bağlıdır. - Özel hastaneler ve klinikler medikal malzeme tedarikçilerine 90-150 gün vade uygular. - Kamu hastanelerine satışta ödeme süreleri daha da uzundur ve bütçe dönemlerine göre dalgalanır. Bu yapıda tedarikçinin finansman yükü ağırdır; vade takibi bu yüzden hayatidir. 1. Kamu ve Özel Alıcıyı Ayrı Risk Grubunda Tutun Kamu alıcısı batmaz ama geç öder; özel alıcı hızlı ödeyebilir ama batma riski taşır. Cari listenizi bu iki gruba ayırın ve farklı takip sıklığı uygulayın: kamu alacaklarında aylık bakiye takibi yeterli, özel alıcılarda vade günü takibi şart. 2. Iskonto ve MF (Mal Fazlası) Anlaşmalarını Netleştirin İlaç sektöründe fiyat, ıskonto ve mal fazlası üzerinden konuşulur. Fatura tutarı ile sözleşme koşulları arasındaki farklar (cıro ıskontosu, erken ödeme ıskontosu, MF) mutabakatta sürekli sorun çıkarır. Her müşteri için geçerli ıskonto oranlarını kayıt altında tutun ve mutabakatlarda ayrı kalem olarak gösterin. 3. SGK Geri Ödeme Takvimini Bilin Eczane ve hastane müşterilerinizin ödeme gücü SGK geri ödeme dönemlerine bağlıdır. Geri ödeme geciktiğinde müşterinizin tahsilatı da gecikir. Müşterinizi suçlamadan önce geri ödeme takvimini kontrol edin; yapısal gecikme ile keyfi gecikmeyi ayırt edin. Yapısal gecikmede vadeyi geri ödeme takvimine göre planlamak, sürekli ihtar göndermekten daha etkilidir. 4. Vade Farkı ve Fiyatlama İlişkisini Kurun Uzun vadeli satışta fiyat, vadenin finansman maliyetini içermelidir. 120 gün vadeyle satış yapıyorsanız ve yıllık finansman maliyetiniz %50 ise, fiyatınızın yaklaşık %16''sı finansmana gider. Vade uzatan müşteriye ya fiyat farkı yansıtın ya da erken ödeme ıskontosu sunun. Peşin/erken ödemede %3-5 ıskonto, sektörde yaygın ve etkili bir araçtır. 5. Çek ve Senetlerde Karşılıksız Riskini İzleyin Medikal tedarikte çek hâlâ yaygın ödeme aracıdır. Keşideci bazında çek riskini toplu görün: aynı gruba ait çeklerin toplamı, o müşterinin kredi limitini aşmamalı. Karşılıksız çıkan çekte ibraz sürelerini kaçırmayın; süre takibi yasal hakkınızın devamı için zorunludur. 6. Dijital Mutabakat ve Portal ile Telefon Trafiğini Azaltın Depo-eczane ilişkisinde en çok tekrarlanan sorular bakiye, vade ve ekstre sorularıdır. Müşterilerin kendi hesabını görebildiği bir portal hem tahsilatı hızlandırır hem de muhasebe ekibinin yükünü azaltır. Dijital ödeme bildirimi, havale/EFT eşleştirme hatalarını da ortadan kaldırır. Sonuç Sağlık sektöründe alacak yönetimi; kamu/özel ayrımı, ıskonto disiplini, SGK takvimi bilgisi ve çek riski kontrolünün birleşimidir. Alacak Pusulası, çok firmalı yapıları ve bayi portallarını destekleyen yapısıyla depo-distribütör-eczane zincirinde kullanıma uygundur. 7 günlük ücretsiz denemeyle başlayabilirsiniz.